30 okt 2019: Er wordt wat afgebrommerd hier. Niet zelden zitten ze met het hele gezin op zo’n ding. De receptioniste van mijn hotel in Goainésia met haar 2-jarige dochtertje stond ’s avonds op het punt om weg te gaan.
Moeder met dochter van 2 op de brommer, maar met hetzelfde gemak gaat er een baby in een draagzak mee.
Goianésia was een leuk plaatsje. Veel boompjes, leuke winkelstraat, levendig.
Leuk stadje!
Straatbeeld. Links de spiesverkoper
Ik kon het niet nalaten een spiesje vlees te nemen, ’s avonds (ik had nog geen vlees gehad..). De espetinho – wij zouden zeggen: schlaschlik, spies, kebab of saté – doop je in een pot met rode saus en dan sprenkel je daar farinha (een soort grof meel) overheen. Ik vond de spies trouwens van bar taai vlees. Lamme kaken van het malen..
De spiesverkoper. Waar dat ‘Gaguin’ voor staat weet ik niet
30 okt 2019: ’s Morgens bij het ontbijt zat ik bij een vaste gast van het hotel. Hij had één arm en werd geholpen bij het smeren van z’n broodje, het snijden van zijn meloen, etc. Ik vroeg hem wat er was gebeurd. Hij vertelde dat hij in een verkeersongeluk een arm was verloren. Later haalde hij een papiertje van zijn kamer dat zijn verhaal helemaal beschreef. Met mijn vertaal-app maakte ik een foto om te vertalen: een zwaar ongeluk en hij had R$ 4700 nodig, zo’n €1000, en was aan het sparen voor een operatie. Tja, een land waar niet iedereen goed verzekerd is. Ik gaf ‘m wat geld en hij stak me zijn linkerhand toe.
De weg naar Jacundá is opeens veel heuvelachtiger. Ik moet weer stevig klimmen, zeker de eerste helft. Het landschap is hier ook mooier, meer oorspronkelijke begroeiing, minder zwerfafval.
Kennelijk is de weg bol want je ziet m’n voeten niet..
Ook nauwelijks dorpjes. Gelukkig wel kleine tentjes onderweg voor een drankje of een snack.
Iedere gier z’n eigen paal
De nog kleinere dorpjes in de heuvels hier zijn arm, althans, als ik naar de huisjes kijk. Golfplaten daken, soms aangevuld met plastic en daaroverheen weer palmbladeren.
Armoe troef
De oorspronkelijke bruggen liggen er soms nog
Ik vond in Jacundá een hotel MET restaurant. Ideale combi, die restaurants zijn vaak iets completer. Na incheck rond 3u bleek het restaurant echter gesloten 😕. De hotelmanager (denk ik), een Miami Vice-achtige man met bijna kale kop, ongeschoren gezicht, donkere zonnebril en (daarom heb ik die associatie met Miami Vice) een soort leren tuigje om zijn armen en achter zijn rug waar ze in de film een pistool in stoppen (had hij niet hoor, maar waar dat tuigje nou voor was?), bood aan me naar een restaurant een stuk verderop te brengen. Ook weer gewoon aardig! Ik dacht eerst er achteraan te fietsen, maar ik moest achterop zijn motorfietsje. Hmm.. Mijn fiets mocht in een hok achter de receptie, dat zat wel goed, maar ben niet zo happig op die motorritjes (zonder helm natuurlijk) hier in Br met gaten in de weg, drempels en andere hindernissen. Maar goed, ik heb zelf m’n helm ook niet altijd op, op de fiets.. Hij reed trouwens keurig. In het restaurant bleef hij op me wachten terwijl ik at; lekker rustig eten zo..
31 okt: Ik fietste Jacundá uit langs deze alternatieve kinderwagen.
Hij keek er niet vrolijk bij, zo tussen de plastic flessen
Boã Esperanca – weinig boã en veel esperanca wat mij betreft
Heerlijk geluncht in mijn bestemming voor vandaag: Novo Ipixuna. Las dat er ook een ‘oud’ Ipixuna is maar dat dat is ondergelopen door de waterkrachtcentrale Tucuruí in de gigantische rivier Tocantins. Het volledige oude dorp – en nog veel meer dorpen hier trouwens – hebben ze in de 80-er jaren verhuisd naar droger regionen, een stukje oostelijker. Het is dus ook weer een nieuwe plaats.
Bij die pijl is de Tucuruí-dam. Ik zit op het blauwe puntje. Die rivier is agv die dam dus gigantisch verbreed met veel ondergelopen dorpen
Maar over die lunch: Het was een soort stoofpotje. Ik dacht met aardappel en lams- of schapenvlees met een heerlijke saus. Het heette Costela com macaxeira vertelde het meisje dat me bediende.. Dat macaxeira blijkt cassave te zijn. Hoe dan ook, heerlijk!
Eindelijk weer ‘s echt lekker eten!
Ik had door het flodderige geld een biljet van R$ 5 teveel gegeven, bleek, wat ze keurig teruggaf en makkelijk had kunnen houden. Dat doen ze gewoon niet hier, heb al meer gemerkt dat ze daar stronteerlijk in zijn. Prettig!
Ik had 60km erop zitten. Kón nog best wel verder maar er waren alleen nog nederzettingen, minder dan gehuchten, de aankomende 50km. Middagje vrij dan maar. In hotel San Diego lag de receptioniste werkelijk króm van het lachen omdat ik m’n fiets op het kleine kamertje wilde. Dat had ze nog nóóit gezien. Toen ik zei dat het minha espousa was, kwam ze helemaal niet meer bij. Opgewekt volk!
Zelfs in de hotelkamers hangen haken om een hangmat (in het Portugees: ‘rede’ maar dat spreek je uit als ‘hedzjie’) aan op te hangen
1 nov 2019: Ik lag gisterenavond even tv te kijken. Het Portugees volg ik onvoldoende. Het nieuws, elke keer als ik het zie, is uitsluitend nationaal. De gemiddelde (maar eigenlijk ook de bovengemiddelde heb ik ondervonden) Braziliaan spreekt geen wóórd (maar dan ook niets!) over de grens, laat staan Engels. Ik ben het niet vaak tegengekomen dat een bevolking zó beperkt, tot nu toe, een andere taal beheerst. Ik vermoed dat dat nationaal gerichte nieuws daar ook iets mee heeft te maken. Ik las dat het openbaar onderwijs ook te wensen overlaat. Ook het feit dat alles ondertiteld is op tv (zelfs slappe Amerikaanse series) helpt ook niet. En als je geen benúl hebt van een andere taal, realiseer je je ook niet hoe dat voor een niet-Portugees sprekende moet zijn. Sommigen gaan, als ik wazig kijk, bijvoorbeeld harder praten. Een enkele keer zie ik ongeloof dat ik het niet begrijp.
Wat ze ook leuk vinden op tv is naming and shaming. Er er is een grote focus op ’s lands criminelen. Er zijn tv-kanalen die de hele dag door politie busts laten zien waarin drugscriminelen worden overmeesterd met een hijgerige reporter in een kogelvrij vest. Zo gedurende de dag zie je her en der dezelfde beelden opduiken van overvallers die ze in een grote stad opgepakt hebben. Niks Jan J. te H. of balkjes over de ogen, maar vól in beeld met handboeien en lijntjes erachter tegen de muur die de lengte vh sujet aangeven. In een aantal gevallen wordt de crimineel, met zijn hoofd van de camera afgekeerd, geïnterviewd. Ik kan de vragen niet verstaan van de interviewer, maar zal wel iets zijn van: ‘Vind je jezelf nou een flinke jongen?’ of ‘Waarom deed je dat nou?’. De crimineel antwoordt uiteraard niet. Een hoog oog-om-oog, tand-om-tandgehalte. Afkloppen (er bekruipt me toch een licht gevoel van bijgeloof erover te schrijven nu), maar ik heb nog niets crimineels meegemaakt, integendeel! Vrijgevigheid.
ik had al eerder sporen in de weg gezien, maar zó erg als ik vandaag tegenkwam had ik ze nog niet eerder gezien. Gevaarlijk, de auto’s halen capriolen uit anders sleept de onderkant van hun auto over het asfalt. Ik kan aan de kant blijven, op de vluchtstrook is het redelijk vlak.
Die sporen zijn écht diep! Paar km verderop waren ze opnieuw aan het asfalteren
Helaas dood. Een krokodilletje
Ik kom nog steeds weinig (levend) wild tegen. Vandaag zag ik voor het eerst een groter zoogdier dat overstak. Ik denk een opossum. Was natuurlijk veel te laat om een foto te nemen.
Net voorbij Morada Nova kom ik langs een Coco gelado verkoper. Koude kokosnoten liggen in een koelbox. Je koopt er een, de verkoper hakt ‘m met een machete open tot er precies een gaatje bovenin zit waar een rietje in kan. Het sap is licht zoetig met ook een zoutige bijsmaak.
Alleen klein beetje jammer dat het een plastic rietje is
Als je ‘m op hebt, hakt ie een stukje van de schil af waarmee hij een soort lepel maakt. De rest van de kokosnoot wordt doormidden gehakt. Met die lepel kun je de binnenkant afschrapen, waar nog een soort van slijmerig laagje (klink minder aantrekkelijk dan het is) in zit.
Links dat lepeltje waarmee je de binnenkant schoon kan schrapen
De allerlaatste restjes worden door de kuikens opgepeuzeld. Ik vind dat zo’n tropisch gebeuren, zo met zo’n kokosnoot. Leuk hè?
Als ze die kuikens later nou weer opeten hebben ze een aardige circulaire economie..
Ik lunchte in São Félix, een voorstad van Marabá, bij een Lanchonete (er bekruipt me toch het gevoel dat ze de Engelse uitspraak van lunch hebben verbasterd). Het was een churrascaria, een bbq-restaurant. Daarnaast natuurlijk de bonen en rijst / spaghetti in grote rvs bakken. Ik moet zeggen, het vlees van zo’n bbq is verrukkelijk! Lekker gekruid, mals met een knapperig randje. De hoeveelheden vlees die hier gegeten worden zijn werkelijk gigantisch. Zou me niet verbazen als de Brazilianen meer vlees dan de Amerikanen eten.
ik moest de Tocantins rivier over naar Marabá die wordt overspannen door een geweldige brug:
Ik heb nog even downtown Marabá gekeken maar werd niet dolenthousiast. Zoals gewoonlijk was het nog vroeg, dus verder. Iets buiten Marabá begon de BR-230, beter bekend als de Transamazonica. Ik heb thuis verlekkerd naar YouTube-filmpjes gekeken van mensen die deze weg helemaal affietsten tot vèr in de Amazone. Ik doe maar een klein stukje.
Ik kwam door het dorpje Villa 1 de Marco waar ik wel dacht een slaapplek te kunnen scoren, maar ik kwam niet ver. Het volgende dorp ‘..zou beter zijn’. Net een paar km buiten het dorp was echter een gewéldig pompstation (posto) met carbets voor hangmatten, een restaurant, toiletten en douches. Ook glijbaantjes maar daar heb ik nu even geen zin in.
Die hangmat is van Shell, maar verderop staan nog meer van dit soort hutjes
Met een restaurant ernaast!
De kipjes lopen hier ook gezellig te scharrelen.
De grote kuikens piepen de hele tijd. Er lopen ook honden rond maar die hebben weinig interesse
Ik zie gelukkig nog geen haan! Nee, prima stekje. Morgen vervolg ik de BR-230 verder.
